Policjanci zatrzymani za znęcanie się nad osobami bezdomnymi

W środę, 19 listopada 2025 roku, na terenie Koszalina doszło do zatrzymania siedmiu osób, w tym sześciu czynnych funkcjonariuszy koszalińskiej policji, podejrzanych o znęcanie się nad osobami bezdomnymi. Głośny skandal w mundurowych strukturach ujawnił przypadki brutalizmu, zastraszania i poniżających zachowań wobec jednych z  grup społecznych.
Sprawa wzbudziła ogromne poruszenie w społeczeństwie i zainteresowanie mediów, stawiając pod znakiem zapytania standardy etyczne i kontrolę wewnętrzną w jednostkach policji.

Zatrzymani funkcjonariusze to młodzi policjanci z zaledwie kilkuletnim stażem, którzy rzekomo traktowali znęcanie się nad bezdomnymi jako „świetną zabawę”.

Tło zdarzenia

Koszalin, miasto położone w województwie zachodniopomorskim, stało się sceną bulwersującego skandalu, który ujawnił mroczną stronę pracy niektórych funkcjonariuszy służb mundurowych. Problem bezdomności w Polsce, szczególnie w większych miastach, jest zagadnieniem złożonym i wieloaspektowym, wymagającym integracyjnego podejścia zarówno ze strony instytucji publicznych, jak i organizacji pozarządowych.

Osoby w kryzysie bezdomności stanowią grupę szczególnie podatną na nadużycia i wykluczenie społeczne. Według danych organizacji zajmujących się pomocą społeczną, osoby bezdomne narażone są na zwiększone ryzyko przemocy, zastraszania i dyskryminacji ze strony różnych grup społecznych, w tym paradoksalnie – tych, którzy powinni ich chronić. Prawo do bezpieczności i godności człowieka powinno być fundamentem działania każdej instytucji publicznej, a w szczególności sił porządkowych.

Historia podobnych skandali w służbach mundurowych pokazuje, że brak odpowiedniej kontroli, niewystarczająca edukacja w zakresie praw człowieka i etyki zawodowej może prowadzić do rozprzestrzeniania się patologicznych zachowań wśród funkcjonariuszy. Środowisko zamknięte, gdy nie poddane zewnętrznej kontroli, może sprzyjać normalizacji nieprawidłowych zachowań i tworzeniu subkultury, która bagatelizuje molestowanie słabszych.

Przebieg zdarzenia

Według ustaleń prokuratury i Biura Spraw Wewnętrznych Policji, zatrzymani policjanci prowadzili regularne działania skierowane przeciwko osobom bezdomnym przebywającym na terenie Koszalina. Molestowanie miało charakter systematyczny i zaplanowany, a funkcjonariusze uwieczniały swoje działania na nagraniach wideo wykonanych telefonami komórkowymi.

Konkretne czyny, których mieli się dopuścić zatrzymani mundurowi, obejmowały:

Poniżające zachowania: Policjanci mieli przebierać osoby bezdomne w ubrania, które otrzymywały ze specjalnie nabytych strojów, a następnie wyśmiewać je. Te działania miały na celu poniżenie i zastraszenie ofiar, traktując ich jako obiekty zabawy zamiast ludzi zasługujących na godność.

Używanie gazu łzawiącego: Jeden z bezdomnych miał być spryskany gazem łzawiącym bez żadnego powodu lub uzasadnienia. Takie działanie stanowi nie tylko nadużycie władzy, ale również może spowodować poważne konsekwencje zdrowotne dla ofiary.

Zniszczenie mienia: Policjanci mieli rozcinać namioty, w których schroniali się bezdomni, co powodowało utratę ich schronienia i dodatkowo podkreślało ich bezradność.

Fizyczne ataki: Relacje wskazują, że jedna z ofiar miała zostać uderzona pałką przez funkcjonariusza, co stanowi jawne naruszenie praw człowieka i przekroczenie uprawnień służbowych.

Dokumentowanie i rozpowszechnianie: Cały proces miał być nagrywany na telefonach komórkowych, co sugeruje intencyjne dokumentowanie czynów i potencjalnie dzielenie się materiałami w grupach bezpośrednich.

Ofiary i poszkodowani

Chociaż dokładna liczba poszkodowanych nie została w pełni ujawniona, wiadomo, że działania policjantów dotykały kilku osób w kryzysie bezdomności. Osoby te, już narażone na trudne warunki życiowe, dodatkowo stały się ofiarami molestowania ze strony tych, którzy powinni ich chronić.

Trauma psychiczna, którą doświadczyły ofiary, jest głęboka i wielowymiarowa. Osoby bezdomne, które według relacji znały się z funkcjonariuszami lub byli ich częstymi „celem”, rozwinęły strach przed policją. Paradoksalnie, zamiast szukać pomocy lub zgłaszać zbrodnie, ofiary unikały kontaktu z policją, bojąc się, że przyjadą ci sami funkcjonariusze, którzy ich molestowali.

Jedna z relacji, przytoczona przez osobę znającą sprawę, jest szczególnie zatrważająca: „Ci ludzie teraz panicznie boją się policji. Nie chcieli dzwonić na 112, bo bali się, że przyjadą ci sami funkcjonariusze”. Ta wypowiedź ilustruje skalę traumy i utraty zaufania do instytucji, która powinna być schronieniem dla wszystkich obywateli, niezależnie od ich statusu społeczno-ekonomicznego.

Psycholodzy zajmujący się traumą powagę tego typu doświadczeń podkreślają długoterminowe skutki dla zdrowia psychicznego ofiar. Osoby, które doświadczyły molestowania od strony funkcjonariuszy publicznych, mogą rozwinąć zespoły podobne do PTSD, depresję i zaburzenia lękowe.

Sprawca lub sprawcy

Zatrzymani funkcjonariusze to młodzi policjanci pracujący w Komendzie Policji w Koszalinie. Według ustaleń śledczych, posiadali oni zaledwie kilkuletni staż pracy, co może wskazywać na niedostateczne szkolenie w zakresie etyki zawodowej, praw człowieka i procedur obchodzenia się z osobami w kryzysie.

W sumie zatrzymanych zostało siedem osób. Zgodnie z komunikatem rzecznika Prokuratury Okręgowej w Koszalinie, prok. Ewy Dziadczyk: „W dniu wczorajszym troje z zatrzymanych osób zostało przesłuchanych w charakterze świadków i zwolnionych, trzem osobom prokurator przedstawił zarzuty podejmowania niezasadnych interwencji i nękania osób w kryzysie bezdomności”. Dokładna tożsamość siódmej zatrzymanej osoby nie była wstępnie ujawniana.

Profil zawodowy sprawców wskazuje na to, że mogło chodzić o grupę funkcjonariuszy, która funkcjonowała w ramach wspólnego systemu wartości i normy społecznej, w której molestowanie było postrzegane jako normalne zachowanie. Dynamika grupowa często prowadzi do eskalacji agresji, szczególnie gdy brakuje zewnętrznej kontroli i konsekwencji dla takich zachowań.

Środki dowodowe i oględziny miejsca

Biuro Spraw Wewnętrznych Policji prowadzi obecnie szczegółowe śledztwo w tej sprawie. Główne dowody obejmują:

Nagrania wideo: Policjanci sami dokumentowali swoje czyny przy użyciu telefonów komórkowych. Te nagrania stanowią bezpośredni dowód na potwierdzenie zarzutów i mogą być kluczowe w postępowaniu sądowym. Fakt, że sprawcy sami rejestrowali swoje działania, sugeruje brak świadomości dotyczącej wagi swoich czynów lub skrajną lekceważością wobec konsekwencji.

Zeznania świadków: Osoby bezdomne, które były ofiarami, mogą dostarczyć zeznań dotyczących konkretnych incydentów, dat, czasu i innych szczegółów mogących pomóc w ustaleniu faktów. Oprócz bezpośrednich ofiar, mogą także występować inni świadkowie, którzy byli obecni podczas incydentów lub posiadają informacje pośrednie.

Dane z radiowozu: Systemy śledzenia pojazdów policyjnych mogą potwierdzić, gdzie przebywał wóz patrolowy w konkretnych momentach, potencjalnie korelując to z czasami molestowania.

Komunikacja tekstowa: Wszelkie wiadomości tekstowe, posty w mediach społecznościowych lub komunikacja grupowa między podejrzanymi może stanowić dowód plotkarstwa, planowania lub dzielenia się materiałami molestowania.

Reakcja służb i przebieg śledztwa

Prokuratura i Biuro Spraw Wewnętrznych Policji zareagowały szybko i zdecydowanie. Jednostka została poinformowana o podejrzeniach, a funkcjonariusze zatrzymani zostali podczas odprawy. Komendant jednostki, według informacji mediów, zareagował od razu.

Przebieg śledztwa pokazuje, że pierwsza osoba do zgłoszenia sprawy była innym policjantem. Ta osoba zdecydowała się poinformować przełożonych o nieprawidłowościach, co wskazuje na funkcjonowanie wewnętrznych mechanizmów kontroli, choć mogą one być niewystarczające, jeśli nie potrafią zapobiec takiemu zachowaniu na wczesnym etapie.

Po otrzymaniu zawiadomienia, sprawę przejęło Biuro Spraw Wewnętrznych Policji, które we współpracy z prokuraturą przeprowadziło postępowanie. Trzy osoby z siedmiu zatrzymanych przesłuchano w charakterze świadków i zwolniono. Trzem innym przedstawiono zarzuty podejmowania niezasadnych interwencji i nękania osób w kryzysie bezdomności.

Prokuratura nie podała informacji dotyczących zastosowanych wobec podejrzanych środków zapobiegawczych, takich jak areszt, zakaz zbliżania się lub kaucja. Informacje te mogą zostać ujawnione na późniejszych etapach postępowania.

Aspekt prawny

Sprawy takie jak ta są traktowane poważnie w polskim systemie prawnym. Zarzuty przedstawione zatrzymanym obejmują:

Nękanie osób bezdomnych: Stanowi ono formę przemocy psychicznej i może być kwalifikowane pod kodeksem karnym jako znęcanie się nad osobą (artykuł 207 Kodeksu Karnego), szczególnie gdy dokonywane jest w zawrotny lub uporczywy sposób.

Niezasadne interwencje: Funkcjonariusze publiczni posiadają uprawnienia do interwencji, ale muszą one być uzasadnione i proporcjonalne. Interwencje bez merytorycznego powodu stanowią przekroczenie uprawnień i mogą być kwalifikowane jako działanie poza kompetencjami służbowymi.

Przekroczenie uprawnień: Artykuł 231 Kodeksu Karnego przewiduje kary za funkcjonariuszy publicznych, którzy w wykonywaniu swoich obowiązków przekraczają uprawnienia, szczególnie jeśli czyn powoduje szkodę dla człowieka.

Naruszenie praw człowieka: Działania policjantów mogą stanowić naruszenie konstytucyjnych praw do godności, bezpieczeństwa osobistego i ochrony przed torturami, okrutnym, nieludzkim lub poniżającym postępowaniem.

Polska jest sygnatariuszem wielu międzynarodowych konwencji dotyczących praw człowieka, w tym Konwencji Europejskiej o Ochronie Praw Człowieka, która zabrania tortur i okrutnego, nieludziego lub poniżającego traktowania. Działania policjantów mogą być rozpatrywane nie tylko w kontekście prawa krajowego, ale również międzynarodowych standardów praw człowieka.

Komentarze ekspertów i służb

Sprawa wzbudziła szerokie zainteresowanie ekspertów z zakresu praw człowieka, bezpieczeństwa publicznego i psychologii społecznej. Organizacje pozarządowe zajmujące się ochroną praw osób marginalizowanych zwracają uwagę na systemowe problemy w edukacji funkcjonariuszy.

Eksperci podkreślają, że siły porządkowe powinny przechodzić regularne szkolenia z zakresu de-eskalacji konfliktów, empatii wobec osób marginalizowanych i praw człowieka. W szczególności osoby pracujące z osobami bezdomnymi powinny rozumieć trauma-informed approach, czyli podejście uwzględniające doświadczenia traumy, które mają osoby w kryzysie bezdomności.

Rzecznik Prokuratury Okręgowej w Koszalinie, prok. Ewa Dziadczyk, potwierdziła przebieg śledztwa i podjęte działania. Komendant jednostki wykazał zdecydowanie w zatrzymaniu funkcjonariuszy, co może być interpretowane jako próba rozliczenia się z wewnętrznymi problemami.

Organizacje zajmujące się pomocą osobom bezdomnym podkreślają, że ta sprawa stanowi symptom większego problemu – relacji między osobami marginalizowanymi a władzami publicznymi, która w wielu przypadkach opiera się na strachu i nieufności zamiast wspierania i ochrony.

Statystyki i porównania

Dostępne dane dotyczące przemocy wobec osób bezdomnych ze strony służb mundurowych są ograniczone, ale problem jest globalnie rozpoznany. Według badań przeprowadzonych przez Amnesty International i inne organizacje, osoby bezdomne są celem przemocy ze strony funkcjonariuszy policji w wielu krajach, w tym w Europie.

W Stanach Zjednoczonych badania pokazują, że osoby bezdomne są pięciokrotnie bardziej narażone na przemoc ze strony policji niż reszta populacji. Polska, choć nie dysponuje pełnymi danymi statystycznymi, zaczyna zwracać uwagę na ten problem poprzez prace organizacji pozarządowych i inicjatywy edukacyjne.

Liczba zgłoszonych spraw dotyczących przekroczenia uprawnień przez policjantów w Polsce wzrosła w ostatnich latach, co może być zarówno rezultatem zwiększonej świadomości, jak i faktycznie rosnącą skalą problemu. Statystyki z Biura Spraw Wewnętrznych Policji pokazują, że rokrocznie zawiadomienia dotyczą co najmniej kilkuset spraw.

Porównanie międzynarodowe pokazuje, że kraje z lepszymi standardami szkolenia policjantów i silniejszą kontrolą wewnętrzną notują mniejszą liczbę przypadków nadużyć. Przeprowadzenie dokładnego szkolenia z zakresu praw człowieka na etapie rekrutacji i regularnego doskonalenia zawodowego może znacznie zmniejszyć ryzyko patologicznych zachowań.

Rola mediów i społeczności

Rola mediów w ujawnieniu tej sprawy była kluczowa. Początkowo o sprawie poinformowała stacja RMF FM, która przejęła materiał od źródeł wewnętrznych. Dziennikarze Aneta Łuczkowska i inne osoby pracujące dla mediów dopuściły do tego, że to głośna sprawa stała się wiadomością publiczną, która nie mogła być zignorowana przez władze.

Dziś media społecznościowe i tradycyjne odgrywają kluczową rolę w eskalacji problemu, jeśli chodzi o świadomość społeczną. Osoby, które poznały szczegóły sprawy, wyrażały szok i oburzenie. Komentarze w internecie, posty i dyskusje wykazały niski poziom społecznej tolerancji dla takiego zachowania.

Społeczność, szczególnie organizacje pozarządowe zajmujące się pomocą osobom bezdomnym, reagowała solidarnie z ofiarami. Wsparcie dla poszkodowanych, psychologiczne poradnictwo i pomoc prawna były oferowane dla tych, którzy doświadczyli molestowania. Społeczeństwo obywatelskie wykazało czujność i mobilizację w obliczu zagrożenia dla praw człowieka.

Jedną z ważnych ról pełnioną przez społeczność jest również opiekuństwo – osoba, która zgłosiła sprawę, była opiekunem osób bezdomnych, co pokazuje, jak ważne jest zaangażowanie społeczne i dbanie o najbardziej marginalizowane grupy.

Podsumowanie i wnioski

Sprawa policjantów zatrzymanych za znęcanie się nad osobami bezdomnymi w Koszalinie stanowi poważne ostrzeżenie o konieczności wzmocnienia kontroli i odpowiedzialności wewnątrz struktur policyjnych. Incydent pokazuje, że edukacja, szkolenie i etyka zawodowa muszą być priorytetami przy rekrutacji i szkoleniu funkcjonariuszy.

Kluczowe wnioski z tej sprawy obejmują:

Konieczność wzmocnionego szkolenia z zakresu praw człowieka: Wszystkie siły porządkowe powinny przechodzić regularne szkolenia z zakresu praw człowieka, szczególnie tych dotyczących osób w kryzysie i marginalizowanych. Szkolenia te powinny być obowiązkowe i regularne.

Zwiększona transparentność i kontrola: Bodajże większa część nagrań z ciał policjantów (body cameras) i wózów patrolowych powinna być przechowywana i przeglądana w celu zapobieżenia nadużyciom. Kontrola wewnętrzna musi być bardziej zaangażowana i aktywna.

Wsparcie dla ofiar: Osoby, które doświadczyły molestowania od policjantów, powinny mieć dostęp do wsparcia psychologicznego, pomocy prawnej i odszkodowań. System powinien być bardziej responsywny wobec poszkodowanych.

Zmiana kultury policyjnej: Niezbędne jest kształtowanie kultury, w której etyka zawodowa i szacunek dla praw człowieka są fundamentem. Kolega z jednostki, który zgłosił sprawę, powinien być ochroniony i wspierany, a nie izolowany.

Międzyinstytucjonalna współpraca: Policja, prokuratura, organizacje pozarządowe i społeczność lokalna powinny współpracować, aby budować bardziej sprawiedliwy i odpowiedzialny system.

Ostatecznie, sprawa z Koszalina powinien być punktem zwrotnym w dyskusji na temat odpowiedzialności publicznej, praw człowieka i ochrony tych, którzy są narażeni na marginalizację i bezdomność. Polska, jako członek Unii Europejskiej i sygnatariusz międzynarodowych konwencji dotyczących praw człowieka, musi podjąć zdecydowane kroki, aby zapewnić, że wszyscy obywatele, niezależnie od statusu społeczno-ekonomicznego, są chronieni przez prawo i godnie traktowani przez instytucje publiczne.

Redaktor

See Full Bio